Yaşlanma üzerine…

Toplam nüfus içinde 60 yaş ve üstü bireylerin sayısı ve yüzdesi her geçen gün artmaktadır. Artma eğiliminin gelecek yıllar için de sürmesi beklenmektedir. Örneğin; sayının 2030 yılına kadar 1,4 milyar ve 2050 yılında da 2,1 milyar olması beklenmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin bu değişime hızla uyum sağlaması gerekmektedir.

Nüfusun yaşlanması topluma çok farklı zenginlikler, olanaklar sunar. Bununla birlikte, nüfusun yaşlanması kimi zorlukları da beraberinde getirir. Bu zorlukların aşılabilmesi için sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi ve niteliğinin artırılması, sağlık bakım hizmeti sunan personelin sayı ve niteliğinin artırılması, yaşlı dostu ortamların desteklenmesi, kuşaklar arası dayanışmanın güçlendirilmesi, yaş temelli ayrımcılıkla mücadele ve toplumun tüm kesimlerinde hakkaniytin sağlanması için çabaya ihtiyaç vardır. Hakkaniyet (equity), gereksinim temelli hizmet anlamı taşımaktadır. Sağlık, yaşlı erişkinler için en temel gereksinimler arasındadır. Dolayısıyla, sağlıklı yaşlanma en temel hedefler arasında olmalıdır.

Sağlıklı yaşlanma, yaşamın ilerleyen dönemlerinde refah düzeyinin yüksek olmasını sağlayan işlevsel yeteneklerin geliştirilmesi ve sürdürülmesi olarak tanımlanır.
İşlevsel yetenek, bireyin fiziksel ve mental kapasitesinden etkilenir. İşlevsel yetenek, politik süreçler kadar bireyin yaşadığı fiziksel, sosyal, sağlık ve bakım bileşenleri olan çevresel ortamlardan etkilenir. Bileşenler arasında etkileşim vardır. Süreç dinamiktir.

Unutmayalım, sağlıklı yaşlanma hedefine ulaşılabildiğinde Dünya daha yaşanılabilir olacaktır.

Dr. Dilek Aslan, 28.12.2025

Kaynaklar

  1. WHO Europe, Ageing. https://www.who.int/europe/health-topics/ageing#tab=tab_1 Son erişim tarihi:28.12.2025.
  2. WHO, Ageing, Impact. https://www.who.int/health-topics/ageing#tab=tab_1 Son erişim tarihi: 28.12.2025.

Görsel, AI Copilot yardımıyla “gülümseyen yaşlanan Dünya” sözcükleri kullanılarak 28.12.2025 tarihinde hazırlanmıştır.

7 Nisan Dünya Sağlık Günü (2025)

Sağlıklı başlangıçlar, umutlu yarınlar…

7 Nisan Dünya Sağlık Günü, 2025 yılında yenidoğan ve anne sağlığına odaklanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü’nün bu yılki teması yaşama sağlıklı bir başlangıç yapılabildiğinde yarınların/geleceğin umutvar olacağına işaret etmektedir. Bu kapsamda iki temel amaç gündeme taşımıştır:

  1. Her kadının ve bebeğin hayatta kalmasına ve gelişmesine yardımcı olmak
  • Her yıl yaklaşık 300.000 kadın gebelik ya da doğum nedeniyle hayatını kaybetmektdir. İki milyondan fazla sayıda bebek yaşamının ilk ayında ölmektedir. İki milyon bebek de ölü doğmaktadır. Her yedi saniyede bir önlenebilir bir ölüm meydana gelmektedir. Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında anne ve çocuk sağlığının iyileştirilmesi bulunmaktadır. Ancak, mevcut veriler her beş ülkeden dördünün 2030 yılına dek annelerle ilgili hedefleri ve üç ülkeden birisinin de yenidoğan ölümlerini azaltma hedeflerini tutturamayacağını ortaya koymaktadır.

2. Kadınları dinlemek ve aileleri desteklemek
Her yerde kadınlar ve aileler, doğum öncesinde, sırasında ve sonrasında kendilerini fiziksel ve duygusal olarak destekleyen niteliği yüksek bir bakım ihtiyacı içindedir.
Sağlık sistemleri, anne ve yenidoğan sağlığını etkileyen birçok sağlık sorununu yönetecek şekilde gelişmelidir. Doğrudan gebelikle ilgili istenmeyen durumların önlenmesinin yanı sıra ruh sağlığı koşullarının, bulaşıcı olmayan hastalıkların ve aile planlamasının da içinde olduğu hizmetleri geliştirilmelidir.

Dilek Aslan, 1.4.2025

Kaynak: WHO, https://www.who.int/campaigns/world-health-day/2025