Dr. Dilek Aslan, 8.2.2026
Günümüzde tütün endüstrisi ile mücadele klasik sigara içimi ile mücadelenin çok ötesinde bir anlam taşımaktadır. Bunun en önemli nedeni, tütün endüstrisinin klasik sigaranın yanı sıra çok çeşitli tütün ürünlerini piyasaya sürmeye devam etmekte olduğudur. Önlemler yetersiz olduğu için de Dünya’da ve Türkiye’de tütün kullanımı önemli bir halk sağlığı tedhidi olmayı sürdürmektedir.
Bir yandan sigara içiminin önlenmesi ile mücadele edilirken diğer yanda elektronik sigara (e-sigara), ısıtılmış tütün ürünleri gibi tütün endüstrisinin oyunlarının toplum tarafından farkındalığının artırılması için çaba sürdürülmelidir. Ülkemizde her yıl farklı etkinliklerle sigara bırakmanın teşvik edildiği 9 Şubat sadece sigaranın bırakılması ile sınırlı bir gün değil, aynı zamanda tütün ürünlerinin tamamının bırakılmasına odaklanılması gereken bir gün olarak kabul edilmelidir. Bu gerekçe ile aşağıda bazı güncel bilgilere yer verilmiştir:
- Elektronik sigaralar arasında farklı türler vardır. Elektronik Nikotin Dağıtım Sistemleri (ENDS) ve Elektronik Nikotin Dışı (içermeyen) Dağıtım Sistemleri (ENNDS) yaygın olarak kullanılmaktadır.
- E-sigaraların içindeki nikotin bağımlılık yapar.
- E-sigaralar insan sağlığına zararlı olabilecek katkı maddeleri, aromalar ve kimyasallar içerirler.
- E-sigaralar, en az 16.000 aromayla sosyal medya ve medya fenomenleri aracılığıyla çocukları ve gençleri hedef almaktadır.
- E-sigaralar farklı miktarlarda nikotin ve zararlı emisyonlar içerir.
- E-sigara içindeki nikotin ve oluşan duman e-sigarayı kullanmayanlar için de tehlikelidir. Zararlı olan diğer zehirli (toksik) maddeleri içerir. Nikotin içermediği iddia edilen bazı ürünlerin (ENNDS) içeriğinde nikotin bulunduğu tespit edilmiştir.
- E-sigara kullanımı akciğer hasarlarıyla ilişkilidir. Bu durum e-sigara kullanımına bağlı akciğer hasarı (EVALI) sendromu olarak tanımlanmıştır.
- Elektronik tütün ürünlerini kullananların patlama ya da sistem bozukluklarından kaynaklanan yanıklar da dahil olmak üzere farklı fiziksel yaralanmalarla karşılaştıkları bilinmektedir.
- E-sigara kullanımı kardiyovasküler sisteme zarar verir.
- E-sigara dumanına maruz kalmak da sağlık açısından risk oluşturur. Çünkü e-sigaralar çevreye zehirli kimyasallar yayar.
- Isıtılmış tütün ürünleri (heated not burned tobacco products) tütün içeren elektronik cihazlardır. Klasik sigaraya göre daha düşük bir derecede ısıtılır. Kullanıcısının içine çektiği ‘duman’ oluşur. İçerik, nikotin ve katkı maddeleri içerirler ve genellikle aromalı olur.
- Nikotin poşetleri (nicotine pouches) görünüş ve kullanım şekli gibi bazı açılardan klasik dumansız tütün ürünlerine benzer. Bu ürünler, diğer dumansız tütün ürünleri gibi, genellikle çeşitli aromalarla sunulmaktadır. Bu ürünlere gençlerin ilgisi fazla olabilmektedir. Nikotin poşetlerinin nikotin yoğunluklarında farklılıklar olabilir. Nikotin poşetleri kullanıcılarının kalp atış hızını ve kan basıncını artırabilmektedir.
Bu kadar fazla ve çeşitli zarardan kurtulmak olanaklıdır.
Tütün kullanımını bırakmak birçok hastalığın riskini önemli ölçüde azaltabilir ve bazı durumlarda hiç sigara içmemiş bir kişinin karşılaşacağı sağlık riskleri ile aynı düzeye gerilemesine olanak sağlayabilir.
Tütünü bırakmak için asla geç kalınmaz.
HEMEN ŞİMDİ BIRAKMAYA KARAR VERMEK VE HAREKETE GEÇMEK GEREKİR.
Kaynaklar
- WHO, https://applications.emro.who.int/docs/FS-TFI-199-2019-EN.pdf
- WHO, https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/tobacco-e-cigarettes
- FDA, How are Non-Combusted Cigarettes, Sometimes Called Heat-Not-Burn Products, Different from E-Cigarettes and Cigarettes? https://www.fda.gov/tobacco-products/products-ingredients-components/how-are-non-combusted-cigarettes-sometimes-called-heat-not-burn-products-different-e-cigarettes-and
- WHO, Europe https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/effects-of-tobacco-on-health
Görsel, AI (copilot) yardımıyla 7.2.2026 tarihinde oluşturulmuştur.
