Yaşlanma üzerine…

Toplam nüfus içinde 60 yaş ve üstü bireylerin sayısı ve yüzdesi her geçen gün artmaktadır. Artma eğiliminin gelecek yıllar için de sürmesi beklenmektedir. Örneğin; sayının 2030 yılına kadar 1,4 milyar ve 2050 yılında da 2,1 milyar olması beklenmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin bu değişime hızla uyum sağlaması gerekmektedir.

Nüfusun yaşlanması topluma çok farklı zenginlikler, olanaklar sunar. Bununla birlikte, nüfusun yaşlanması kimi zorlukları da beraberinde getirir. Bu zorlukların aşılabilmesi için sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi ve niteliğinin artırılması, sağlık bakım hizmeti sunan personelin sayı ve niteliğinin artırılması, yaşlı dostu ortamların desteklenmesi, kuşaklar arası dayanışmanın güçlendirilmesi, yaş temelli ayrımcılıkla mücadele ve toplumun tüm kesimlerinde hakkaniytin sağlanması için çabaya ihtiyaç vardır. Hakkaniyet (equity), gereksinim temelli hizmet anlamı taşımaktadır. Sağlık, yaşlı erişkinler için en temel gereksinimler arasındadır. Dolayısıyla, sağlıklı yaşlanma en temel hedefler arasında olmalıdır.

Sağlıklı yaşlanma, yaşamın ilerleyen dönemlerinde refah düzeyinin yüksek olmasını sağlayan işlevsel yeteneklerin geliştirilmesi ve sürdürülmesi olarak tanımlanır.
İşlevsel yetenek, bireyin fiziksel ve mental kapasitesinden etkilenir. İşlevsel yetenek, politik süreçler kadar bireyin yaşadığı fiziksel, sosyal, sağlık ve bakım bileşenleri olan çevresel ortamlardan etkilenir. Bileşenler arasında etkileşim vardır. Süreç dinamiktir.

Unutmayalım, sağlıklı yaşlanma hedefine ulaşılabildiğinde Dünya daha yaşanılabilir olacaktır.

Dr. Dilek Aslan, 28.12.2025

Kaynaklar

  1. WHO Europe, Ageing. https://www.who.int/europe/health-topics/ageing#tab=tab_1 Son erişim tarihi:28.12.2025.
  2. WHO, Ageing, Impact. https://www.who.int/health-topics/ageing#tab=tab_1 Son erişim tarihi: 28.12.2025.

Görsel, AI Copilot yardımıyla “gülümseyen yaşlanan Dünya” sözcükleri kullanılarak 28.12.2025 tarihinde hazırlanmıştır.

Türkiye nüfusu yaşlanıyor…

Dr. Dilek Aslan

Türkiye İstatistik Kurumu 31 Aralık 2023 tarihli Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payı %10,2 olmuştur (Grafik 1).

Grafik 1. Yıllar içinde yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payında yüzde değişimi (2007-2023)

Türkiye’de ortanca yaş 34 olarak kayıtlara geçmiştir. Kadınların ortanca yaşı 34,7 ve erkeklerin ortanca yaşı 33,2’dir.

Kaynak

TÜİK, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayal%C4%B1-N%C3%BCfus-Kay%C4%B1t-Sistemi-Sonu%C3%A7lar%C4%B1-2023-49684&dil=1

Türkiye’de nüfusun yaş gruplarına göre dağılımı (2022)

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre; 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla ülkemizin toplam nüfusu 85 milyon 279 bin 553 kişi olarak kayıtlara geçti. Nüfusun ortanca yaşı 33,5 olarak bildirildi. Toplam nüfusun %22,0’ı 0-14 yaş, %68,1’i 15-64 yaş ve %9,9’u da 65 yaş ve üzeri bireylerden oluşmaktadır (1).

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının arttığı görülmektedir. Bir önceki yılın aynı kategori için verisi %9,7’dir (2).

Dilek Aslan, 18.2.2023

Kaynaklar

1. TÜİK, ADNKS, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayal%C4%B1-N%C3%BCfus-Kay%C4%B1t-Sistemi-Sonu%C3%A7lar%C4%B1-2022-49685&dil=1

2. TÜİK, ADNKS, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=45500#:~:text=T%C3%BCrkiye’de%20ikamet%20eden%20n%C3%BCfus,252%20bin%20172%20ki%C5%9Fi%20oldu.