Ay: Nisan 2026

Dünya Bağışıklama Haftası: Aşılar Her Nesilde İşe Yarar.

Dünya Bağışıklama Haftası her yıl nisan ayının son haftasında kutlanmaktadır.

Bu yıl, Dünya Bağışıklama Haftası 24-30 Nisan 2026 tarihleri arasındadır.

Bağışıklama Temel Sağlık Hizmetleri için bir anahtardır.

Bağışıklamanın sağlanması için aşılar halk sağlığının korunması için en güçlü araçlar arasındadır.

Son 50 yılda aşılar 150 milyondan fazla hayat kurtarmıştır. Aşılar sayesinde 1974 yılından bu yana 150 milyon hayat kurtarıldığı, 30 hayati tehlike yaratan hastalık ve enfeksiyonun önlendiği belirtilmektedir. Aşılar sayesinde her yıl difteri, tetanoz, boğmaca, grip ve kızamık gibi hastalıklardan kaynaklanan 3,5-5 milyon ölüm önlenmektedir. Sıtma, HPV, kolera, dang humması, menenjit, RSV, Ebola ve mpox’a karşı geliştirilen yeni aşılar da önemli kazanımlar sağlamaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), sadece 2024 yılında 20 milyon çocuğun en az 1 doz aşı olmayı kaçırdığına dikkat çekmektedir.

Bu yıl (2026), Dünya Bağışıklama Haftası süresince DSÖ “Aşılar her nesilde işe yarar” temasını öne çıkarmıştır. Bu vesileyle aşıların nesiller boyunca insanları, aileleri ve toplumları güvenli bir şekilde koruduğu ve geleceğin bu sayede güvence altına alacağı hatırlatılmaktadır.

Bireylerin, ailelerin kendilerini, çocuklarını ve gelecek nesilleri koruyacak bilinçli bir şekilde doğru kararlar almaları toplumda güven oluşturarak, her zaman doğru bilgileri paylaşarak sağlanabilir.

Dr. Dilek Aslan, 23.4.2026

Kaynaklar

  1. WHO, World Immunization Week https://www.who.int/campaigns/world-immunization-week
  2. WHO, https://www.who.int/campaigns/world-immunization-week/2026
  3. WHO, Vaccines and immunization https://www.who.int/health-topics/vaccines-and-immunization#tab=tab_1

Türkiye’de yaşlı erişkinlerin toplam nüfus içindeki payı artmaktadır (2025)

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre ülkemizde yaşlı erişkinlerin toplam nüfus içindeki payı artma eğilimindedir. Yayınlanan en son veri 31 Aralık 2025 tarihine ait olup 65 yaş ve üzeri erişkinlerin toplam nüfus içindeki payı %11,1 olarak kayıtlara geçmiştir. Aynı tarihte Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olarak bildirilmiştir.

Türkiye’de son 10 yılda 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payındaki artış Grafik 1’de sunulmuştur.

Grafik 1. Türkiye’de yaşlı erişkinlerin toplam nüfus içindeki payı (%) (2015-2025)

Kaynaklar

  1. TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2025https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53899
  2. TÜİK veri portalı https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53899

“Sigara öksürüğü” nedir?

“Sigara öksürüğü” sigara içenlerin sürekli öksürmesi ile karakterize bir durumdur. Kavram, benzer etkiyi yapan tütün ürünleri için de kullanılabilir.

Normalde, solunum yollarında silia isimli küçük kıla benzeyen yapılar vardır. Bu yapılar zararlı maddelerin akciğerlerden atılmasına yardımcı olur. Sigara/tütün dumanı akciğerlerdeki bu yapıların temizleme işlemini yavaşlatır, istenmeyen maddeleri gerektiği gibi temizleyemez. Dolayısıyla, tütün dumanındaki parçacıkların ve mukus adı verilen sümüksü yapının bir kısmı akciğerlerde ve solunum yollarında kalır. Sigara içilmediğinde, tütün kullanılmadığında bazı silialar iyileşir, tekrar görev yapmaya başlar. Örneğin; bir kişi uyurken (ve sigara içmediğinde), bazı silialar iyileşir ve tekrar çalışmaya başlar. Uyanınca, kişi öksürmeye başlar. Bunun nedeni, siliların akciğerlerde birikmiş olan maddeleri temizlemeye çalışmasıdır (1).

Kalıcı çözüm; sigara içilmemesi, tütün kullanılmamasıdır.

Kaynak

  1. American Cancer Society, Why do people who smoke have “smoker’s cough?” https://www.cancer.org/cancer/risk-prevention/tobacco/health-risks-of-smoking-tobacco.html