Tütün Kullanımı ve Diyabet Hastalığı

#tütünübırak #diyabetiönle 

Erişkinlerde görülen diyabet hastalığı (Tip 2 diyabet); körlük, böbrek yetmezliği, kalp krizi, felç ve alt ekstremite amputasyonu gibi ciddi sağlık sorunları için önemli bir nedensel faktördür. Tütün dumanının oldukça toksik bileşenlerinden biri olan nikotin β hücrelerinin işlevini ve kütlesini bozar, insülin üretimini ve glikoz üretiminin düzenlenmesini etkiler ve bu sayede de tip 2 diyabetin başlangıcında önemli bir rol oynar. Nikotin, oksidatif stresin aktivasyonu yoluyla insülin direncine neden olur. Çok az sayıda bile tütün kullanımı sonrası glukoz toleransında akut bozulma ve insülin direncinde artış olur. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri ile ilgili yapılan çalışmalar da insülin direncinin artışına dair veriler sunmaktadır. Dolayısıyla, tek çözüm tütün kullanmamak ve içenlerin de bir an önce bırakmalarıdır, çünkü;

  1. Diyabet vakalarının %95’inden fazlası erişkin tip olarak da bilinen tip 2 diyabettir. Tütün kullanımını bırakmak tip 2 diyabet gelişme riskini %30-40 azaltır, hastalığın yönetimi kolaylaşır.
  2. Tütün kullanımı, tip 2 diyabetli kişiler için bir komplikasyon olan kardiyovasküler hastalık gelişme riskini önemli ölçüde artırır. Tütün kullanımı bırakılınca risk azalır.
  3. Tütün kullanımı diyabetik nöropati ve ayaklarda görülen yaraları (ülser) kötüleştirir, iyileşmeyi geciktirir. Tütün kullanımını bırakmak, bu tür komplikasyonlara yakalanma riskini azaltarak uzun dönemde daha iyi sağlık sonuçları elde edilmesini sağlar.
  4. Tip 2 diyabeti olan kişilerde tütün kullanımı retinal kan damarlarına zarar vererek diyabetik retinopati ve görme kaybı riskini artırır. Tütün kullanımını bırakmak görme yetisini korumaya yardımcı olur ve riskleri azaltır.
  5. Tütün kullanımı ve tütün dumanından pasif etkilenim, tip 2 diyabetin daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilir. Kamuya açık kapalı alanlarda tütün dumansız politikaların uygulanması sağlanmalı ve bireylerin sağlık hakları korunmalıdır.

Dilek Aslan tarafından hazırlanmıştır.

Kaynak: WHO, Tobacco and Diabetes. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/373988/9789240084179-eng.pdf?sequence=1

Tütün ürünü çeşidine göre tütün endüstrisi taktikleri !

Yeni taktik; elektronik sigaralar için…

Aman dikkat !

Günümüzün en önemli hastalık ve ölüm nedenleri arasında olan tütün kullanımının yaygınlaştırılması için tütün endüstrisinin taktikleri olduğu bilinmektedir (1). Bu taktiklerin, tütün ürününün adının ne olduğundan bağımsız olduğunu tahmin etmek hiç de zor olmaz. Sigara, nargile, elektronik sigara, ya da diğerleri.

Öncelikle belirtelim:

Her türlü tütün ürünü hastalandırır, öldürür !

Bu cümlenin hiç birimizin aklından çıkmaması gerekir.

Çünkü, zaman ilerledikçe tütün endüstrisi farklı ürünleri piyasaya sürmektedir.

Dünyada halen en sık kullanılan tütün ürünü sigaradır, ancak, pazara görece “yeni” giren ürünler arasında elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri çoğunlukla gençleri ve kadınları hedef almaktadır (2). Bu noktada, literatüre 2022 yılında yansıyan ve Fowler ve arkadaşları tarafından “e-sigara şirketlerinin taktiğine odaklanan bir makalenin içeriğinde önemli bulduğum birkaç konuyu dikkatlerinize getirmek istiyorum (3):

  1. Tütün endüstrisi tarafından yapılan taktiklere rağmen kamuya açık alanlarda tütün kullanımını kısıtlayan, reklamları yasaklayan yasal düzenlemeler çok sayıda sağlık yararını kanıtlamıştır.
  2. Tütün endüstrisi elektronik bir tütün ürününü soluyarak içe çekmek olarak da tanımlanabilecek “vaping” ürünlerini öne çıkarmaktadır. Örneğin; elektronik düzenekle nikotin salıveren sistemler (daha basit bir anlatımla elektronik sigaralar)
  3. Elektronik sigaraların sağlığa olan zararları literatüre her geçen gün artarak aktarılmaktadır.
  4. Elektronik sigara şirketleri taktikleri klasik tütün şirketlerinin taktiklerine benzemektedir. Örneğin; spor aktivitelerinin sponsorluğu, takımların sponsorluğu, vb

Örnekler çoğaltılabilir.

Unutmayın, taktikler yeni değil.

Yapılacak şey; farkında olmak, ama her zamankinden daha dikkatli olarak…

Bireyleri ve toplumu tütün endüstrisinin taktiklerinden korumak durumundayız, değil mi?

Dilek Aslaan, 12.4.2023

Kaynaklar

1. Amul GGH, Tan GPP, van der Eijk Y. A Systematic Review of Tobacco Industry Tactics in Southeast Asia: Lessons for Other Low- And MiddleIncome Regions. Int J Health Policy Manag. 2021 Jun 1;10(6):324-337.

2.  Tobacco atlas, https://tobaccoatlas.org/challenges/marketing/

3. Fowler S, Bhatt J, Brown S, Fleming L, Mayell S, Sinha I, Bush A. E-cigarette company tactics in sports advertising. Lancet Respir Med. 2022 Jul;10(7):634-636. 

Türkçe görsel

İngilizce görsel